4 topuň berkligi
Oturgyç üçin iň möhüm möhürleýji materialşar klapanlaryPolitetraoksietilen (PTFE) bolup, ol diýen ýaly ähli himiki maddalara duýgur we pes sürtülme koeffisiýentine, durnukly öndürijilige, könelmäge aňsat däldigine, giň temperatura ulanylyş aralygyna we möhürleme öndürijiligine eýedir. Ajaýyp toplumlaýyn häsiýetlere eýedir. Şeýle-de bolsa, ýokary giňelme koeffisiýenti, sowuk akyma duýgurlyk we pes ýylylyk geçirijiligi ýaly PTFE-niň fiziki häsiýetleri klapan oturgyç möhürleriniň dizaýnynda şu häsiýetlere üns bermegi talap edýär. Klapan oturgyç möhüriniň plastik materialy doldurylan PTFE, neýlon we başga-da köp materiallary öz içine alýar. Şeýle-de bolsa, möhürleme materialy gatylaşanda, möhüriň ygtybarlylygy zeper ýeter, esasanam pes basyş tapawudy ýagdaýynda. Mundan başga-da, butil kauçuk ýaly sintetiki kauçuk klapan oturgyç möhürleme materialy hökmünde hem ulanylyp bilner, ýöne onuň ulanylýan orta we temperatura aralygy çäkli. Mundan başga-da, eger orta ýaglanmasa, sintetiki kauçuk ulanmak topuň dykylmagyna sebäp bolup biler.
Ýokary temperatura, ýokary basyş, güýçli eroziýa, uzak ömür ýaly senagat ulanylyşlarynyň ulanylyş talaplaryny kanagatlandyrmak üçin, soňky on ýylyň dowamynda metal möhürlenen şar klapanlary uly ösüşe eýe boldy. Esasan hem ABŞ, Italiýa, Germaniýa, Ispaniýa, Niderlandlar ýaly ösen senagat ýurtlarynda şar klapanlarynyň gurluşy yzygiderli kämilleşdirildi we uzak aralyk turbageçirijilerde, nebiti gaýtadan işleýän enjamlarda we ş.m. doly kebşirlenen göwdeli gönüden-göni gömülýän şar klapanlary, göteriji şar klapanlary we şar klapanlary peýda boldy. Senagat pudagynda uly diametrli (3050 mm), ýokary basyşly (70MPa) we giň temperatura aralygy (-196 ~ 8159C) şar klapanlary peýda bolup, şar klapanlarynyň tehnologiýasy täze derejä çykdy.
5 Ball klapanlarynyň dizaýny we önümçiligi
Klapan senagatynda Kompýuter Kömekli Dizaýn (CAD), Kompýuter Kömekli Önümçilik (CAM) we Mulberry Önümçilik Ulgamynyň (FMS) ulanylmagy sebäpli, şar klapanlarynyň dizaýny we önümçiligi düýbünden täze derejä çykdy. Ol diňe bir klapan dizaýnyny hasaplamak usulyny doly täzelemek bilen çäklenmän, eýsem hünärmen we tehniki işgärleriň agyr we gaýtalanýan dizaýn işlerini hem azaldyp, tehniki işgärleriň önümiň işini we täze önümleri işläp düzmegi gowulandyrmak, şeýle hem täze önümleriň ylmy-barlag we işläp düzmek siklini gysgaltmak üçin has köp energiýa almagyna mümkinçilik berdi. Zähmet öndürijiligini hemmetaraplaýyn ýokarlandyrmak we göteriji steržen görnüşli metal möhürleýji şar klapanlaryny öwrenmek we işläp düzmek prosesinde, CAD/CAM ulanylmagy sebäpli, kompýuter kömekli dizaýn we kompýuter kömekli CNC stanok gurallary bilen ýasalan giň steržen spiral tekizligi peýda boldy, bu bolsa metal möhürdir. Şar klapan açylyş we ýapylyş prosesinde çyzyklanmaýar we aşynmaýar, şonuň üçin şar klapanlarynyň möhürlemek işi we hyzmat ediş möhleti ep-esli gowulanýar. Şari klapan doly açylanda, akym garşylygy örän kiçi, tas nola deň bolýar, şonuň üçin deň diametrli şari klapan nebit we gaz geçirijilerinde giňden ulanylýar, sebäbi geçirijini arassalamak aňsat. Şari klapanlaryň şari açylýan we ýapylýan wagtynda süpürilýänligi sebäpli, şari klapanlaryň köpüsi asma gaty bölejikleri bolan gurşawlarda ulanylyp bilner. Möhürleýji halkanyň materialyna baglylykda, ony poroşok we granulaly gurşawlarda hem ulanyp bolýar.
6 Ball klapan degişli ýagdaýlarda
Şar klapan adatça oturgyç möhürleýji halka materialy hökmünde rezin, neýlon we politetraoksietilen ulanýandygy sebäpli, onuň ulanylyş temperaturasy klapan oturgyjy möhürleýji halka materialy bilen çäklendirilýär. Şaryň giňliginiň kesiji täsiri, metal şaryň plastik klapan oturgyçlarynyň arasynda gurşawyň (ýüzýän şar klapan) täsiri astynda biri-birine basylmagy bilen gazanylýar. Käbir kontakt basyşynyň täsiri astynda klapan oturgyjy möhürleýji halka käbir ýerlerde elastik we plastik taýdan deformasiýa bolýar. Bu deformasiýa şaryň önümçilik takyklygyny we ýüzüniň gödekligini kompensasiýa edip, şar klapanynyň möhürleýji işini üpjün edip biler.
Mundan başga-da, şar klapanynyň oturgyjynyň möhürleýji halkasy adatça plastikden ýasalýandygy sebäpli, şar klapanynyň gurluşyny we işini saýlanda, şar klapanynyň ot çydamlylygyny we ot çydamlylygyny, esasanam nebit, himiýa, metallurgiýa we beýleki pudaklarda, ýanýan we partlaýjy gurşawlarda göz öňünde tutmak zerurdyr. Birleşen Ştatlaryň enjamlarynda we turba ulgamynda şar klapanlaryny ulanmakda ot çydamlylygyna we ýangynyň öňüni almaga has köp üns berilmelidir.
Umuman, iki pozisiýada sazlamakda, berk möhürleme netijeliliginde, palçykda, aşynmada, boýnuň kanalyny berkitmekde, çalt açylma we ýapylma hereketinde (1/4 öwrülişik açylma we ýapylma), ýokary basyş kesilmeginde (uly basyş tapawudy), pes sesde, kawitasiýada we buglanmada, atmosfera az mukdarda syzma, kiçi iş momenti we kiçi suwuklyk garşylygy bolan turba ulgamlarynda şar klapanlary ulanmak maslahat berilýär.
Şar klapanlar ýeňil gurluşly, pes basyş kesiji (kiçi basyş tapawudy) we poslaýjy gurşawly turba ulgamlary üçin hem amatlydyr.
Şar klapanlary pes temperaturaly (kriogen) enjamlarda we turba geçiriji ulgamlarynda hem ulanylyp bilner.
Metallurgiýa senagatynyň kislorod turba geçiriji ulgamynda berk ýagsyzlandyryş işlerinden geçen şar klapanlar gerek bolýar.
Nebit we gaz geçirijileriniň esasy liniýalaryny ýerastyna gömmek zerur bolanda, doly diametrli kebşirlenen şar klapanlar gerek bolýar.
Işleýişi sazlamak zerur bolanda, V görnüşli açylýan ýörite gurluşly şar klapan saýlanmaly.
Nebit, nebit-himiýa, himiýa, elektrik energiýasy we şäher gurluşygynda metaldan metala möhürlenen şar klapanlar 200°C-den ýokary iş temperaturasyna eýe bolan turba ulgamlary üçin ulanylyp bilner.
7 Şary klapanlary ulanmagyň prinsipleri
Nebit we tebigy gaz geçirijileri, arassalanmaly we ýere gömülmeli turbalar üçin ähli geçirijili we ähli kebşirlenen şar klapanlary ulanyň; ýere gömülmek üçin ähli geçirijili kebşirlenen ýa-da flanşly şar klapanlary saýlaň; şaha turbalary üçin flanş birikmesini, kebşirlenen birikmesini, doly geçirijili ýa-da kiçeldilen diametrli şar klapanlaryny saýlaň.
Taýýarlanan nebiti daşamak üçin turba geçirijileri we saklama enjamlary üçin flanesli şarly klapanlary ulanyň.
Şäher gaz we tebigy gaz geçirijileri üçin flanşly we içki dişli birikdirijili ýüzýän şar klapanlary ulanyň.
Metallurgiýa ulgamyndaky kislorod geçiriji ulgamynda berk ýag aýyrma işlemesinden we flanşly birikdirilişden geçen berk şar klapan ulanylmaly.
Pes temperaturaly turba ulgamlary we enjamlary üçin gapakly pes temperaturaly şar klapanlary ulanylmaly. Nebiti gaýtadan işleýän enjamyň katalitik kreking enjamynyň turba ulgamynda göteriji görnüşli şar klapan saýlanyp bilner.
Himiki ulgamlardaky kislota we şel ýaly aşyndyryjy gurşawlaryň enjamlarynda we turba ulgamlarynda, oturgyç we möhürleýji halka hökmünde austenitik polatdan we politetraoksietilenden ýasalan ähli polatdan ýasalan şarly klapanlary ulanmak maslahat berilýär.
Metall-metal möhürleýji şar klapanlar metallurgiýa ulgamlarynda, energiýa ulgamlarynda, nebit-himiýa desgalarynda we şäher ýyladyş ulgamlarynda ýokary temperaturaly gurşawlar üçin turba ulgamlarynda ýa-da enjamlarda ulanylyp bilner.
Akym sazlamasy zerur bolanda, V görnüşli açylýan gurçuk dişli hereketlendiriji, pnewmatik ýa-da elektrik şar klapan saýlanyp bilner.